PERSBERICHT

Dwingeloo, 25 April 2006

ASTRON MAAKT LASER GESTUURDE TELESCOOP

Adaptieve optiek
Tijdens het waarnemen met grote telescopen wordt de beeldscherpte continu beďnvloed door de turbulentie (denk aan de trillende lucht boven een weg). Het scheidend vermogen van deze grote instrumenten is dan eigenlijk niet beter dan een amateur telescoop van 20 á 30 cm diameter. Door gebruik te maken van nieuwe technieken is het echter mogelijk grote telescopen "beter te laten zien". Dit gebeurt door in een fractie van een seconde de door de lucht veroorzaakte beeldverstoring te meten en deze verstoring door middel van uitgekiende computerberekeningen en een dunne deformeerbare spiegel 'real time' te corrigeren, de zogenaamde Adaptieve Optiek. Voorwaarde is dan wel dat er vlak bij het geobserveerde object een vrij heldere ster aanwezig is die als referentiebron kan dienen. Het licht van deze ster wordt gebruikt om de verstoringen van de atmosfeer te meten en maakt daardoor correcties mogelijk.

Beam Launch Telescope
Helaas is echter maar bij ongeveer 5% van de objecten die men wil waarnemen een ster met voldoende helderheid aanwezig die als 'volgster' kan dienen. Daarom is de Beam Launch Telescope (BLT) ontwikkeld die een sterke laserbundel projecteert op een hoogte van zo'n 20 km en deel uitmaakt van de grote telescoop. De laserstraal vormt zo “kunst-volgster” die via de hoofdtelescoop gebruikt wordt om de beeldverstoringen te meten en te corrigeren, en zodoende veel scherpere opnamen te maken dan voorheen mogelijk was.
Aan het optisch en mechanisch ontwerp van deze BLT worden zeer hoge eisen gesteld. Ondanks de complexe technische en optische uitdagingen is de ontwikkeling (en de bouw) van het instrument in zeer korte tijd gerealiseerd, dit door de intensieve en creatieve samenwerking tussen de partners. Op 29 maart is het instrument verscheept naar La Palma, waar het in april zal worden geďnstalleerd.

ASTRON
ASTRON bedenkt en maakt instrumenten waarmee wetenschappers baanbrekende ontdekkingen doen. ASTRON exploiteert eigen waarneemfaciliteiten van wereldklasse zoals de bekende Synthese Radio Telescoop in Westerbork en is bedenker en uitvoerder van LOFAR; het grootste sensornetwerk ter wereld met toepassingen in de geofysica, astronomie en de landbouw. Het technisch laboratorium van ASTRON ontwikkelt en vervaardigt hoogtechnologische instrumentatie voor optische telescopen, radiotelescopen en zelfs ruimtetelescopen.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Meer informatie:
ASTRON
Frederiek Westra van Hotlhe, pr manager, holthe@astron.nl

Plaatjes: